الشيخ محمد علي الگرامي

177

استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )

سؤال 201 : محضر مبارك حضرت . . . با احترام به استحضار مىرساند صندوق قرض الحسنه حضرت ابوالفضل عليه السلام يزد با اجراى طرحى كه فرم آن پيوست مىباشد با شركت افراد در گردونهء طرح و اهداء تنها 2000 تومان ضمن برخوردارى از اجر معنوى ، از مزاياى آن برخوردار مىگردند . لازم به ذكر است چنانچه در تبصره بند 3 طرح تصريح شده است افراد شركت كننده در اين طرح بايد از مبلغ اهدايى به طور كامل بگذرند و هيچ گونه چشم‌داشتى نداشته باشند . بعلاوه مجرى اين طرح صندوق قرض الحسنه با شماره ثبت شده مىباشد و مبالغى كه از سوى افراد به صندوق اهداء مىشود لزوماً بايد در راستاى اهداف تعيين شده براى صندوق هزينه گردد و شبههء سودجوئى شخصى در آن راه ندارد خواهشمند است از جهت شرعى ما را راهنمايى فرمائيد . ضمناً در صورت وجود اشكال شرعى راه خروج از اشكال را بيان فرمائيد . با تشكر صندوق قرض‌الحسنه حضرت ابوالفضل يزد جواب : بسمه تعالى به نظر اينجانب اين مورد از موارد « اكل مال بباطل » است كه در قرآن كريم نهى شده است . گرچه از جهات ديگر قابل دفاع است چنان كه نفس ورقه در ارمغان بهزيستى و اعانه ملى و مانند آن ماليت دارد و از اين جهت قابل دفاع است ، ليكن به هر حال به جهاتى كه فعلًا مجال توضيح نيست اكل ما بباطل است . و اما وجوهى كه جمع شده : اگر احتمال عقلائى است كه عده‌اى به قصد هديه - واقعاً و نه اسماً - وجوه را پرداخته‌اند و نمىدانيم كه چقدر واقعاً قصد هديه داشته‌اند و چقدر به قصد بردن عوض بوده‌اند دادن خمس كفايت مىكند . ولى اگر همه به قصد بردن عوض بوده‌اند بايد همهء اموال جمع‌آورى شده صدقه داده شود . اينها در صورتى است كه صاحبان وجوه به هيچ وجه شناخته نشوند و يا